Doğumun Üçüncü Evresi

Tüm dikkatiniz biricik bebeğiniz üzerine yoğunlaştığından, doğumun üçüncü aşamasının farkında bile olmayabilirsiniz.

Doğumun üçüncü aşaması, bebeğin dışarı çıkması ile başlar ve plasenta ile su kesesinin dışarı çıkması ile de sona erer. Genellikle beş dakikadan az sürer, ancak eğer varsa yırtıkların veya epizyotominin dikilmesi için doğum odasında kalmanız gerekir.

Kadınların büyük bir çoğunluğu için üçüncü aşama tamamen sorunsuz geçer; ancak bazı ender vakalarda daha öncesinde her şey yolunda gitmiş olmasına rağmen problem ortaya çıkabilir.

Size Ne Olur?

Batıdaki çoğu hastanede üçüncü aşama hızlandırılır. Bu tıbbi müdahaleler, doğumun bu aşamasını hızlandırarak içeride kalan plasentanın sebep olduğu kanamayı engellemek amacıyla yapılır.

Bebeğiniz doğmak üzereyken, genellikle ilk omuz dışarı çıkıyorken size oksitosin iğnesi vurulacaktır. Bu iğne uyluğunuzdan yada kasığınızdan vurulur yada damardan serum yoluyla verilir. Daha önceden serumun damar girişi ayarlanmışsa siz bunu fark etmezsiniz bile. Bebeğiniz doğduktan sonra göbek kordonu kıstırılarak kesilir. Kordonu kesmeden önce genellikle bebeğin normal nefes alıp vermesini ve kordondaki nabız atışının durmasını beklemek bebeğin oksijen ihtiyacının artık plasentaya dayalı olarak karşılanmadığını gösteren bir işarettir. (Ancak, göbek kordonu plasentanın dışarı çıkışına kadar bağlı da bırakılabilir).

Oksitosin rahmin kuvvetli bir şekilde kasılmasını sağlar. Rahim küçülür, sertleşir ve sıkılaşır (bu kasılmaları hissedebilirsiniz, ancak bebeğinizle ve eşinizle yaşadığınız bu anların tadını çıkarırken fark etmeyede bilirsiniz). Bu, plasentanın rahmin iç duvarından ayrılmaya başlamasından kaynaklanır. Kasılmaların şiddeti, plasentanın aşağıya ve dışarıya doğru itilmesine yardım eder. Bu işleme yardımcı olmak için bir iki kez ıkınmanız istenebilir. Ebe yada doktor plasentanın dışarı çıkışını kontrollü kordon çekişi adı verilen bir manevra ile de hızlandırabilir. Bu işlem, karnın üzerinden rahme bir elle bastırarak diğer elle kordonun ucunu küçük bir forseps ile tutup çekmekten ibarettir.

Aynı anda plasenta dışarı çıkar ve plasentaya bağlı kan damarları kasılmaların şiddeti ile kapanır. Bu, fazla kanamayı önler.

Plasentanın ve daha sonra su kesesinin bacaklarınızın arasından kayarak aşağı ve dışarı çıktığını hissedebilirsiniz. Bunlar genellikle bir kaba alınır, böylece doktor tam olarak hepsinin dışarı çıkıp çıkmadığını kontrol edebilir. Plasentadaki herhangi bir açık ya da yırtık damar, içeride kalan parçayı işaret eder. Bunun derhal dışarı çıkarılması gerekir. Eğer rahimde plasenta parçası kaldıysa enfeksiyon yada ağır kanama geçirebilirsiniz.

Göbek kordonu yaklaşık 50 cm. uzunluğundadır. Bebeğinizin doğumundan sonra kan kaybını önlemek amacıyla iki farklı noktadan kıstırılır ve daha sonra bebeğin vücudundan 25 mm uzaklıktan kesilir.

Olası Problemler

Üçüncü aşamada en sık rastlanan problem, plasentanın tamamının yada bir parçasının rahim içinde kalmasından kaynaklanan doğum sonrası aşırı kanamadır.

Doğum sonrası aşırı kanama, kan kaybının 500 ml.’yi geçtiğinde meydana gelir ve plasenta rahimden ayrılırken rahim içinde kalan plasenta parçalarının rahmin kasılmasını dolayısıyla kan damarlarının ağzının kapanmasını engellemesinden kaynaklanır.

Bir başka sebep de plasentanın dışarı çıkmasına rağmen rahmin yeteri kadar sertleşmemesinden kaynaklanabilir (uzun doğum sancılarından dolayı) kas sıkılığının azalması veya rahmin haddinden fazla gerilmesi sebebiyle (örneğin birden fazla bebekten dolayı).

Kanamanız olursa doktor rahim masajını deneyebilir veya rahmin kasılmasını sağlayıcı ilaçlar kullanır. Eğer her ikisi de çabuk işe yaramazsa anneye damardan sıvı ve ilaçlar verilir, ancak nadiren kan nakli gerekir. Eğer ortaya çıkan durum kanın olması gerektiği gibi pıhtılaşmamasından kaynaklanıyorsa pıhtılaştırıcı ilaçlar verilir.

Ara sıra da olsa, rahmin üst kısmı çok şiddetli kasılır ve plasentayı düzgün bir şekilde dışarı çıkmadan içerde tutar. Böyle bir durumda doktor plasentayı almaya çalışacaktır.

Rahmin ters dönmesi, ancak plasenta rahmin tepesinde tutunmuşsa meydana gelir. Plasenta alındığında rahim kendiliğinden geri kıvrılır. Bu sıklıkla elle de düzeltilebilir, doktor basit bir şekilde rahmi yerine geri iter. Ender vakalarda ameliyat gerekir.

Psikolojik Bir Üçüncü Aşama

Doğal doğumu savunanlar üçüncü aşamanın yönlendirilmesinin gereksiz olduğunu iddia etmektedir. Kadınların plasentayı kendilerine en uygun zamanda, kasılmaları uyaran ilaçlar olmadan ve göbek kordonu çekilmeden atmalarına izin verilmesini önermektedirler. Yönlendirilmemiş bir üçüncü aşamada plasenta, yarım saat kadar içinde, rahmin doğal olarak kasılmasıyla atılacaktır.

Bebeğinizi emse de emmese de göğsünüzde tutmanız vücudunuzun oksitosin salgılamasını sağlar. Bu hormon rahminizin doğal olarak kasılmasına yardım eder, bu da plasenta ve su kesesinin dışarı atılması ile sonuçlanır.

Oksitosin aynı zamanda doğumu izleyen günlerde ve haftalarda bebeğinizi emzirdiğinizde de salgılanır.

Bu hormonun salgılanışı rahim kasılmalarına ve doğum sonrası ağrılara sebep olur.