Yeni Doğan Bebeklerde Moro “İrkilme” Refleksi

Minik bebeğiniz huzur içinde yatağında yatarken kazara yatağın kenarına çarptınız. Bebek sanki üzerine bir kova soğuk su boşaltılmış gibi dramatik bir şekilde sırtını yay gibi gerip, parmaklarım açar, kollarını ve bacaklarını iki yana fırlatır.

Bebekler bir uyarıya tepki olarak düşünmeden yapılan hareketle, yani bir dizi refleks ile doğarlar ama Moro refleksi herhalde bunların en dramatik (ve komik) olanıdır. Bebeğin yatağına çarpmanız veya bebeğin başının hafifçe vücudundan biraz daha aşağı bir seviyeye inmesi ile tetiklenir. Bazıları, bebeklerin çok eski zamanlarda, Moro refleksinin, düşüyormuş gibi hissettiklerinde annelerine asılmalarını ve sarılmalarını sağlayarak hayatta kalmalarına yardım ettiğini iddia ediyor.

Benzer bir rol oynayan diğer bir refleks de, parmağınızı bebeğin avucunun ortasına koyduğunuzda, bebeğin onu kendi vücut ağırlığını bile taşıyabilecek bir güçle sıkıca kavradığı avuçlama refleksidir. Louis Robinson, 1891 yılında yeni doğmuş bebeklerin avuçlama reflekslerini kullanarak iki elleriyle yatay bir çubuğa ne kadar uzun bir süre asılıp kalabileceklerini ölçtü. Bir aylığın altında altmış bebek üzerinde yaptığı deneyde, çoğunun en az on saniye asılı kalabildiğini gördü. Aralarından gözü pek bir bebeğin çubuğu bırakması ise iki dakika otuz beş saniyeyi buldu.

Bu refleksler maymunlarda da vardır; bu da onların bizim evrimsel geçmişimizde önemli yerleri olduğu fikrini desteklemektedir. Kavrama refleksi bebek maymunlarda daha da güçlüdür: genellikle anneleri dolaşırken onlar da annelerinin kürklerine asılırlar ve yapılan gözlemler, yatay bir çubuğa tek elle asılıp yedi ila otuz üç dakika kalabildiklerini göstermiştir.

Her ne kadar goriller ve maymunlarda da Moro refleksi bulunsa da, bu refleks onları her zaman düşmelerden korumaz. Bir sorun, Moro refleksinin ana özelliği kolların bir şeye tutunması veya sarılması yerine yanlara doğru atılmasıdır ama ne bebekler, ne de maymunlar herhangi bir yere tutundukları sırada Moro refleksi yapmazlar.

Bir grup Japon araştırmacının yakın bir zamanda ileriye sürdüğü öneri ise, bir bebeğin Moro refleksini düşmeyi önlemek için değil, eğer annesi onu düşürmeye başlarsa onun dikkatini çekmek için kullanıyor olma olasılığıdır. Eğer bebek kollarını abartılı bir şekilde yana fırlatıp açarsa, annesi onu hemen yakalar ve düşmesine mani olur.

Dikkatinizi çekebilecek başka birkaç ilginç refleks daha vardır:

Meme arama refleksi

Yanağını okşadığınızda, bebeğinizin sizin parmağınıza doğru dönmesi gerekir; bu bebeklerin meme ucunu bulmalarına yardım eder. Bu refleks ortalama üçüncü ayın sonunda kaybolur.

Tonik boyun refleksi

Bebeğiniz uyanık ve sırt üstü yatar vaziyetteyken, eğer başını bir tarafa doğru çevirirseniz, aynı taraftaki kolunu gözlerinin önüne uzatması ve diğer kolunu da kasması gerekir; bu bebeği uzanma hareketine hazırlamaya yardım ediyor olabilir. Bu refleks ortalama dört ay sonra kaybolur.

Adım atma refleksi

Eğer bebeğinizi ayakları yere değecek bir şekilde kollarının altından tutarsanız, bacaklarını adım atıyor gibi kaldırması gerekir; bu bebeğin yürümeye hazırlanmasına yardım ediyor olabilir. Bu refleks ortalama iki ay sonra kaybolur.

Babinski refleksi

Eğer bebeğinizin ayak tabanını parmaklarından topuğuna doğru sıvazlarsanız, büyük ihtimalle ayak parmaklarının açıldığını ve ayak kıvrılırken ayak parmaklarının da kıvrıldığını görürsünüz; bu refleksin amacı bilinmemektedir. Sekiz ila on iki ayda kaybolur.

Yüzme refleksi

Bir bebeği yüz üstü bir havuza batırın, içgüdüsel olarak nefesini tutar ve kol atıp ayak vurarak yüzme hareketleri yapar. Ama yine de bu reflekse dikkat edin çünkü büyük miktarlarda su da yutabilir. Bu refleks, bebek eğer suya düşerse, hayatta kalmasına yardım etmek için evrimsel olarak gelişmiş olabilir, ama dört ila altı ayda kaybolur.